در فرمانروايى بنى اميّه تا آخر روزگار ايشان به اختصار و ماجراى فتنهء ابن الزبير و مختار بن ابى عبيد ولايت معاوية بن ابى سفيان در سال چهلم هجرت كار به دست معاويه افتاد و او مدت بيست سال از جانب عمر و عثمان والى بود . و چون حسن كار را به دو تسليم كرد ، معاوية مغيرة بن شعبه را والى كوفه كرد و عبد الله بن عامر بن كريز را بر خراسان و بصره ولايت بخشيد . مروان بن حكم را والى مدينه كرد و خود به شام روانه شد . در اين سال ، مغيره نامه‌اى از سوى معاويه جعل كرد و خود را به اهل موسم ، امير معرفى كرد و با مردم حج گزارد و از بيم اينكه مبادا مردم از نامهء او آگاه شوند ، در يوم الترويه درنگ كرد و به روز عرفه قربانى كرد . معاويه ، سپس عبد الله بن عامر را از بصره بر كنار كرد و زياد بن ابيه را ولايت بصره بخشيد ، و چون مغيرة بن شعبه مرد ، هر دو عراق - يعنى كوفه و بصره - از آن او شد و او نخستين كسى است كه بر هر دو عراق دست داشته است . داستان زياد بن ابيه گويند معاويه نخستين كسى بود كه دعوى از غير پدرش كرد و مدعى شد كه زياد